Orta Doğu’daki belirsizlik güç fiyatlarını üst taşıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

 ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı ataklarda 8. hafta geride kaldı…

İran’ın bu taarruzlara karşılık olarak misillemelerde bulunarak global güç geçişinin kalbi olan Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının dünya iktisadına tesiri ise kaçınılmaz oldu. 

AA muhabirinin derlediği bilgilere nazaran, geçen hafta İran’ın boğazı tüm ticari gemilere açacağına yönelik açıklamaları kısa vadeli rahatlama sağlamış, Brent haftalık bazda yüzde 4,5, Batı Teksas tipi (WTI) ham petrolün varil fiyatı da yüzde 11,9 gerilemişti.

HÜRMÜZ’DE TANSİYON YENİDEN TIRMANDI

Ancak, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşma sağlanana kadar deniz ablukasının süreceğini belirtmesiyle tansiyon tekrar tırmandı.

İran İhtilal Muhafızları Ordusu, ABD’nin İran gemileri ve limanlarına yönelik ablukasını ateşkes ihlali olarak nitelendirirken, bu şartlarda Hürmüz Boğazı’nın kapalı tutulacağını açıkladı.

ENERJİ FİYATLARINDAKİ YÜKSELİŞ DEVAM EDİYOR

Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’na ait bu gelişmeler, arz kesintisi kaygılarını tekrar öne çıkararak fiyatların yükseliş eğiliminin 20 Nisan’la başlayan haftada da sürdürmesine yol açtı.

Hafta boyunca, ateşkesin uzatılabileceğine ve diplomatik temasların yine başlayabileceğine yönelik sinyaller fiyatlarda sonlu bir geri çekilme yaratsa da ABD’nin, ateşkes sağlanamaması halinde İran’ın Hürmüz’deki savunma ögelerini ve birtakım yetkilileri maksat alabileceğine yönelik haber akışı bu düşüşü sınırladı.

ABLUKA AÇIKLAMASI FİYATLARI ÜST İSTİKAMETTE DESTEKLEDİ

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, İran limanlarına yönelik ablukasının “gerektiği sürece devam edeceğini” açıklaması da Washington ile Tahran ortasındaki tansiyonun süreceğine dair tasaları artırarak fiyatları üst istikametli destekledi.

Öte yandan, İran, savaşın başlamasının akabinde Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapatarak global güç akışında kıymetli bir daralma yaratmış, bu gelişme petrol fiyatlarının savaş öncesine kıyasla yüzde 65’e varan artış kaydetmesine yol açmıştı. 8 Nisan’da varılan ateşkes sonrası Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerden sonuç alınamaması üzerine ABD, 13 Nisan’da deniz ablukası kararı alarak İran temaslı gemilere müdahaleye başlamıştı.

TAHRAN İDARESİ, GEÇİŞLERİ YİNE KAPATMIŞTI

Tahran idaresi, 17 Nisan’da boğazın ateşkes mühletince belli şartlarla açık tutulacağını duyurmuş, fakat ABD’nin ablukayı sürdürme kararı sonrası geçişlere yine kısıtlama getirmişti.

Bu süreçte ABD, Umman Denizi ve Hint Okyanusu’nda birtakım İran gemilerine el koyarken, İran da Hürmüz yakınlarında İsrail irtibatlı olduğu öne sürülen gemilere müdahale etti.

Artan tansiyonla birlikte Brent petrolün varil fiyatı 20-25 Nisan haftasında 107,48 dolara kadar yükselirken, haftalık bazda geçen hafta kapanışa nazaran 20 Nisan’da yüzde 16,5 artışla 105,33 dolardan kapandı. Birebir devirde WTI da yüzde 12,5 yükselerek 94,4 dolardan haftayı tamamladı.

Saldırılar öncesinde yaklaşık 70 dolar düzeyinde bulunan Brent petrol, mevcut düzeyleriyle yüzde 45 üzerinde artışını korurken, WTI da birebir devirde yaklaşık yüzde 40 kıymet kazandı.

AVRUPA DOĞALGAZ KONTRATLARI GERİLEDİ

Avrupa doğal gaz piyasasında da misal bir eğilim izlendi. Global LNG ticaretinin kıymetli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’na ait risklerin artmasıyla fiyatlar üst istikametli ivmelendi.

Hollanda merkezli sanal ticaret noktası TTF’de süreç gören Mayıs vadeli doğal gaz kontratları, haftayı yaklaşık yüzde 15,7 artışla megavatsaat başına 44,86 avrodan tamamladı. Kelam konusu kontratlar bir evvelki haftayı 38,76 avro düzeyinden kapatmıştı.

Bununla birlikte, doğal gaz fiyatlarının taarruz öncesi periyoda kıyasla yaklaşık yüzde 42,9 daha yüksek düzeyde seyrettiği kaydedildi.

KÖMÜR FİYATLARINDA DA ARTIŞ GÖRÜLDÜ

Kömür piyasasında da doğal gaz arzına yönelik tasaların artmasıyla fiyatlar üst taraflı hareket etti.

Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür mayıs vadeli kontratı, 20 Nisan’la başlayan haftayı ton başına 133,7 düzeyinde tamamladı. Kömür fiyatlarının da çatışma öncesi düzeylere kıyasla yüzde 15,4 daha yüksek düzeylerde kaldığı görüldü.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NA AİT BELİRSİZLİKLER SÜRÜYOR

Küresel güç arzının kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’ine ve LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sine mesken sahipliği yapıyor.

Boğazın bir mühlet daha kapalı kalacağına yönelik beklentiler fiyatlar üzerinde üst taraflı baskı oluştururken, bölgede barış sağlanmasına yönelik devam eforlar fiyat artışlarını sınırlıyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin Pakistan, Umman ve Rusya’yı kapsayacak ziyaretinde, ABD ve İsrail’in İran’a dayattığı savaşın sona erdirilmesine ait uğraşların değerlendirileceğini söyledi.

İran resmi haber ajansı IRNA’ya nazaran Bekayi, Erakçi’nin Pakistan, Umman ve Rusya’ya yapacağı ziyaretler hakkında açıklamada bulundu.

Bekayi, “Erakçi’nin ziyaretlerinde ABD ve İsrail’in İran’a dayattığı savaşın sona erdirilmesine ait gayretlerin son durumu ele alınacak. Ayrıyeten bölgesel istikrar ile barış için görüş alışverişinde bulunulacak.” tabirlerini kullandı.

Öte yandan İranlı Öğrenciler Haber Ajansı (ISNA), Erakçi’nin Pakistan’da ABD’li yetkililerle görüşme yapmayacağını duyurdu.