Emtia piyasası için 2023 satış baskısı ile geçti

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Geçen yıl emtia piyasasına bakıldığında fiyatların vadeli dalgalandığı görüldü.

Geçen yılın birinci aylarında, Çin’in koronavirüs önlemlerini kaldırmasının akabinde hadise sayısının denetimsiz formda artması emtia piyasasında risk algısını yükseltti.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin kelamla yönlendirmeleri ve resesyon kaygıları de geçen yıl emtia piyasası üzerinde baskı kuran değerli ögeler ortasında yer aldı.

ABD’deki borç limiti krizi, enflasyon ve resesyon ikilemi ve jeopolitik riskler de emtia piyasasında sert dalgalanmalara neden oldu.

İsrail-Filistin çatışması

İsrail-Filistin çatışması kaynaklı gelişmeler de emtia piyasasını etkileyen kıymetli ögeler ortasındaydı.

Yılın sonuna hakikat Fed’in faiz artırımlarında sona geldiğine yönelik beklentiler emtia piyasası için destekleyici olurken, global ekonomik aktiviteye yönelik telaşların devam etmesi emtia piyasasındaki satış baskısının önüne geçemedi.

Paladyumdaki düşüş dikkati çekti

Geçen yıl pahalı metallerde haricinde düşüş eğilimi görüldü. Yılı, altın yüzde 13,14 kıymet artışıyla, gümüş yüzde 0,6, platin yüzde 7,4, paladyum yüzde 38,6 kıymet kaybıyla tamamladı.

Paladyum, 2023’te 924,26 dolarla Ağustos 2018’den bu vakte kadarki en düşük seviyeyi test etti.

Küresel ekonomik aktiviteye yönelik tasaların devam etmesi paladyum fiyatlarını olumsuz etkilemeyi sürdürdü.

Diğer taraftan elektrikli araçlara artan talep de paladyum fiyatlarının düşmesine neden oldu.

Altının ons fiyatı

Altının ons fiyatı, 2062,74 dolarla tüm vakitlerin en yüksek yıllık kapanışını gerçekleştirdi.

Altının ons fiyatı, Fed’e ait “güvercin” beklentiler, jeopolitik riskler ve dolar endeksinin gerilemesiyle 3 yılın akabinde yükseldi.

Diğer taraftan, İsrail-Filistin çatışmasının daha geniş bir alana yayılabileceği kaygısı inançlı liman varlıklara talebi artırdı.

Talebin artmasında, Hindistan’da düğün dönemi, Batı dünyasında Noel periyodu ve Çin’de yeni yılın gelmesi de tesirli oldu.

Yıl içinde 2145,12 dolarla rekor seviyeyi gören altının ons fiyatı geçen yıl yüzde 13,11 artarak 2062,74 dolar oldu ve tüm vakitlerin en yüksek yıllık kapanışını yaptı. Altın böylelikle 3 yılın akabinde yatırımcısının yüzünü güldürdü.

Çin-Tayvan

Analistler, Çin tarafında Tayvan ile ilgili soru işaretlerinin devam etmesinin de altının inançlı liman özelliğini öne çıkardığını söyledi.

Yıl içinde Asya merkez bankalarının para ünitelerini muhafaza emelli tedbirler alması da altını destekleyen ögeler ortasında yer aldı.

Çin Merkez Bankası’nın altın rezervlerini artırdığı haberleri

Çin Merkez Bankası’nın altın rezervlerini artırmaya devam ettiğine yönelik altının yüksek performansına katkıda bulunurken, SVB ve Signature Bank’ın iflasının akabinde da yatırımcılar inançlı liman altına yöneldi.

Baz metallerde bakır haricinde sert düşüşler görüldü

Baz metallere bakıldığında, geçen yıl tezgah üstü piyasada bakır yüzde 1,8 paha kazanırken, kurşun yüzde 12,7, alüminyum yüzde 15,9, nikel yüzde 44,6 ve çinko yüzde 17,8 geriledi.

Bakır geçen yıl 4,29 dolarla Haziran 2022’den sonraki en yüksek seviyeyi gördü.

Küresel ekonomik aktivitenin yavaşlaması, baz metallerde talep kaygılarını öne çıkardı. Çin’de imalat endüstrisindeki gerileme baz metalleri etkiledi. Baz metallerdeki düşüşte, bilhassa Asya’da artan resesyon tasaları de tesirli oldu.

Zayıf global talep, yatırımcıların endüstriyel metallere yönelik hassaslığının yanı sıra fiyatlar üzerinde de baskı oluşturdu.

Son üç yılda birinci kere gerçekleşen bu düşüş, bakır piyasalarında tedarik problemlerinin ortaya çıkabileceği telaşlarını besliyor.

Çin’deki stok yenileme çalışmaları ve artan fiziki talep de bakır fiyatlarını olumlu etkiliyor. Analistler, global çapta artacağı kestirim edilen yenilenebilir güce yönelik atılımların de bakır talebine müspet yansıyabileceğini söz etti.

Nikel piyasasında sert dalgalanma

Singapur’da bulunan emtia şirketi Trafigura’ya ait haberler nedeniyle geçen yıl nikel piyasasında sert dalgalanmalar görüldü.

Analistler, nikelde ise Endonezya’dan kaynaklı ağır bir arz olduğunu söyledi.

Rusya merkezli madencilik şirketi Norilsk Nickel, global nikel arz fazlasının 2023’te 250 bin tonun üzerine çıkacağı öngörüsünde bulundu. Bundan evvel şirketin kestirimi 200 bin tondu.

Brent petrolde kayıplar yüzde 8’i aştı

Enerji kümesinde ise Brent petrol yüzde 8,8, New York Ticaret Borsasında süreç gören yüzde 44,2 paha kaybetti. Brent petrolün varil fiyatı, geçen yıl 70,085 dolarla Aralık 2021’den sonraki en düşük seviyeyi test etti.

İsrail ile Filistin ortasındaki çatışmaların Orta Doğu’da tansiyonu yükseltmesinin global petrol arzını olumsuz etkileyeceği telaşlarına rağmen dünya ekonomilerindeki resesyon beklentisi, dünyanın en büyük petrol ithalatçısı Çin’de ekonomik ve talebe yönelik toparlanmaya ait karışık sinyaller belirsizliğe yol açarken, ABD’de petrol stoklarının artması Brent petrol üzerinde baskı oluşturdu.

Doğalgaz fiyatları düştü

Doğalgaz fiyatlarındaki düşüşte, doğalgaz tüketiminin nispeten düşük kalmasını sağlayan hava kaideleri, bu nedenle birçok ülkede gaz depolarının yine doldurulması ve daha fazla sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatı tesirli oldu. Bilhassa maliyet nedeniyle daha az üretim yapan endüstride doğalgazda tasarruf sağlanması fiyatların düşüşünü etkiledi. ABD’de elektrik üretimindeki azalış doğalgaz talebini olumsuz etkilerken, olağandışı derecede ılıman geçen kış aylarında zayıf ısıtma talebinin neden olduğu yüksek stoklar, doğalgaz fiyatlarını düşürmeye devam etti.

Tarım kümesinde geçen yıl dalgalı bir seyir görüldü

2023 yılında Chicago Ticaret Borsasında süreç gören buğday yüzde 20,7, mısır yüzde 30,6, soya fasulyesi yüzde 14,8, pirinç yüzde 4,2 paha kaybetti. Buğday, 0,5400 dolarla Eylül 2020’den, mısır da 4,61 dolarla Aralık 2020’den bu vakte kadarki en düşük seviyeyi test etti.

ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’te süreç gören pamuk yüzde 2,8 paha kaybederken, fiyatlar kahvede yüzde 12,6, şekerde yüzde 8,6, kakaoda yüzde 61,4 artış gösterdi.

Kakaodan tarihi zirve

Kakao, ton başına 4343 dolarla tarihi tepeyi gördü. Şeker, 0,2814 dolarla Ekim 2011’den bu yana en yüksek seviyeyi test etti. Pamuk ise 0,7477 dolarla Kasım 2022’den bu yana en düşük seviyeyi gördü.

Geçen yıl Karadeniz Tahıl Koridoru Mutabakatı’nın uzatılmasının arza yönelik telaşları azaltmasıyla buğday, mısır ve pirinçte düşüşler görüldü.

Arjantin’de hükümetin mali krizle çaba kapsamında Arjantin pesosunu dolar karşısında yüzde 50’den fazla devalüe edeceğini ve kamu harcamalarını kısıtlayacağını duyurması buğday ve mısır fiyatlarını baskıladı. Pesonun devalüe edilmesi kararıyla ülkede enflasyonun yükselebileceği ve yüksek fiyatlardan ötürü buğday ve mısır stoklarının artabileceği iddia ediliyor.

Ucuz Rus tahılının piyasaya girmesiyle buğday fiyatları geriledi. ABD’de mısır ekimlerinin artması ve petrol fiyatlarındaki gerileme de mısır fiyatlarını baskıladı.

Özellikle Brezilya kaynaklı ucuz tedarik, soya fasulyesi fiyatlarını aşağı istikametli etkiledi.

Küresel resesyon telaşlarıyla bir arada talep telaşlarında yaşanan artış sonucu pamuk fiyatları geriledi.

Analistler, Hindistan’da şeker üretiminin azalacağına yönelik öngörülerin fiyatlarda yükselişe neden olduğunu belirterek, ülkede şeker rekoltesinin azalmasıyla global arz problemlerinin tetiklenebileceğinden telaş edildiğini söyledi.

Kahve fiyatlarındaki yükselişte ise global üretimdeki keskin düşüş ve memleketler arası piyasalarda kahve çekirdeklerine artan talep tesirli oldu.

Kahve fiyatları

Brezilya’daki hava şartları kahve fiyatlarını etkiledi. Ülkede, kahve yetişen alanlarda toprak nem oranının 7 yılın tepesine çıktığına dair haberlerle kahveye ait üretim tasaları arttı ve kahve fiyatlarında yükseliş kaydedildi. Analistler, Brezilya’da seçim sonrası kahve tedarik zincirine yönelik artan telaşların de yükseldiğini söyledi. Bu ortada, güç, personellik, ambalaj ve paketleme maliyetleri de kahve fiyatlarının yükselmesini tetikledi.

Kahve fiyatları, Brezilya’da devam eden kurak havanın kahve mahsulünü olumsuz etkileyeceği tasalarından de takviye alıyor.

Kakao fiyatları, kimi Batı Afrika kakao mahsullerinin kalitesiyle ilgili kaygılardan dayanak gördü. Ukrayna’daki savaş, Rusya’nın dünya çapındaki potas ve öteki gübre ihracatını sınırladığından kakao çiftçileri için gübre ve böcek ilacı eksikliği büyük bir sorun haline geldi. Fildişi Kıyısı’ndaki birtakım kakao ihracatçılarının, kakao çekirdekleri kıtlığı nedeniyle kontratlarında temerrüde düşmek üzere olduklarına dair haberler üzerine de kakao fiyatları yükseldi.

Çikolata talebinin güçlü olması kakao fiyatlarını destekledi.

Çikolata sanayisinin maliyetleri artabilir

Avrupa Parlamentosu’nun, Avrupa Birliği ülkelerine ormanlara ziyan vererek üretilen eserlerin ithal edilmesinin yasaklanmasını içeren maddeyi onaylaması sonrasında bu durumun bölgede çikolata sanayisinin maliyetlerini artırabileceğine yönelik tasalar arttı.

Haber Kaynağı: Anadolu Ajansı (AA)