Bakan Şimşek’ten ‘savaş önlemi’ açıklaması: Akaryakıt ve mazot fiyatlarında büyük düşüş

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Akit TV’de yeni bahislerle ilgili soruları cevapladı.

“ŞU ANDA YAŞANANLAR BİZİ ÜZÜYOR”

Bakan Şimşek, bölgede savaş istemediklerini belirterek, “Türkiye, bölgesinde şayet istikrar varsa, huzur varsa, barış varsa bölgesel olarak refaha yükselir. Münasebetiyle yani şu anda yaşananlar bizi üzüyor.” dedi.

Süregelen ABD-İsrail-İran savaşının dünyanın en kritik güç ve ticaret koridorlarından birinde cereyan ettiğinin altını çizen Şimşek, bu nedenle çatışmanın sırf bölge ülkeleri için değil, global iktisat için de ağır sonuçlar doğuracağını vurguladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI AÇIKLAMASI

Şimşek, burada en kıymetli sorunun savaşın ne kadar süreceği ve çatışmaların daha da yayılıp yayılmayacağı olduğunu kaydederek şöyle dedi:

“Kısa süreceğini düşünürsek, dünya iktisadı geçen sene 12 günlük İsrail ve İran Savaşı’na karşı büyük bir direnç göstermişti. Bahsettiğimiz bölge, global petrol tedarikinin neredeyse beşte birini karşılıyor. Tedarik zincirlerinde bir kırılma var. Petrol fiyatlarındaki yükseliş kalıcı olursa, önemli formda global enflasyonu olumsuz etkileyebilir. Şu ana kadar Brent petrol fiyatları, savaş öncesi cuma kapanışına nazaran yüzde 40’tan daha fazla artmış durumda. Mesela doğal gazdaki artış Avrupa’da yüzde 56’dan fazla. Jet yakıtındaki artış neredeyse yüzde yüze yakın. Hürmüz Körfezi, global ticaret ve global güç akışında çok kritik bir bölge. Ve o nedenle bu savaşın tesirleri çok güçlü bir biçimde hissedilmeye başlandı.”

Hem Kızıldeniz hem de Hürmüz Körfezi’nde eş vakitli aksaklıklar yaşandığına dikkat çeken Şimşek, Asya’dan Avrupa’ya ve Avrupa’dan Asya’ya uzanan sevkiyatların müddetlerinin uzadığını söz etti.

“SAVAŞ UZARSA, GLOBAL İKTİSAT AÇISINDAN ÖNEMLİ BİR ENFLASYON KELAM KONUSU”

Şimşek, global ticaret ve büyümenin de bu gelişmelerden olumsuz etkileneceğini vurgulayarak global piyasalarda risk iştahının gerilediğini aktardı.

Bir endişe ve riskten kaçınma olduğunun altını çizen Şimşek şu tabirleri kurdu:

“Şu anda finansal şartlar da sıkılaştı. Bu da doğal sermaye akışının tarafını değiştiriyor. Bilhassa gelişmekte olan ülkelerden yahut riskli alanlardan daha az riskli üzere algılanan bölgelere yahut alanlara fon akışı oluyor. Savaş uzarsa, global iktisat açısından önemli bir enflasyon, finansal şartlarda sıkılaşma ve büyümede yavaşlama riskinin yanı sıra global güç fiyatları ve tedarik zincirindeki kırılmalar uzun sürerse bir resesyon, bir stagflasyon riski de kelam konusu.”

‘SAVAŞIN TESİRLERİNİ AZALTMAK İÇİN ÖNLEMLER ALDIK’

Piyasaların sağlıklı işlemesi ve bölgesel çatışmanın Türkiye iktisadına yansımalarını sınırlamak için birtakım önlemler aldıklarını belirten Şimşek, şöyle devam etti:

“Aldığımız proaktif önlemler sayesinde savaşın piyasalarımıza yansımasını sonlandırdık. Bölgede yer almamıza rağmen, bölgeyle direkt teması olmayan ülkeler bile büyük çaplı tesirlerle karşılaştı. Endonezya, Güney Kore ve Güney Afrika üzere ülkelerin borsalarındaki düşüş, savaşın başından bu yana yüzde 10 ve üzerinde seyrederken Türkiye’de bu oran yüzde 5,5 ile sonlu kaldı. Önlemlerimize rağmen, çatışmanın yarattığı belirsizlik ortamında ikincil piyasadaki tahvil faizlerimiz ve risk primlerimiz yükseldi. Bunun temel nedeni açık: Biz de bölgedeyiz ve bu coğrafyada yaşanan gelişmelerden bağımsız kalmak mümkün değil. Petrol, doğal gaz ve petrokimya eser fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerinde olumsuz tesir yaratma potansiyeline karşılık eşel taşınabilir sistemini devreye aldık. İran dahil bölgeye ihracatımız yaklaşık 30 milyar dolar, bölgeden ithalatımız ise yaklaşık 19 milyar dolar seviyesinde. Bölgeden gelen turist sayısı yaklaşık 10 milyon kişi, turizm geliri ise yaklaşık 10 milyar dolar civarında.”

“BENZİN VE MAZOTTA BÜYÜK ARTIRIM FİYATLARA YANSITILMADI”

Bakan Şimşek, geçen yılki İsrail-İran Savaşı’nı anımsatarak, Hürmüz Körfezi’nin kapanması ve dünya güç ve emtia ticaretinin bu kadar büyük ölçekte etkilenmesinin Türkiye’de bir ölçü tesir yaratacağını söyledi.

Bu şoku şu ana kadar yeterli yönettiklerine dikkati çeken Şimşek, şu bilgileri paylaştı:

“Merkez Bankamızın aldığı önlemler var, bilhassa döviz ve TL likiditesini yönetmek üzere kıymetli adımlar attı. TL uzlaşmalı vadeli döviz satım süreçleri başlatıldı. Sermaye Piyasası Konseyimiz borsada, sermaye piyasalarında spekülatif hareketlere karşı değerli önlemler aldı, borsada açığa satışı süreksiz olarak yasakladık. Borsa İstanbul adımlar attı. Buyruk süreç yoğunluğunu düşürdük, böylelikle piyasadaki oynaklığı yani iniş çıkışları, dalga uzunluğunu azalttık.

Bakanlık olarak eşel taşınabilir sistemine geçtik. Güç fiyatlarında önemli bir reaksiyon bekliyorduk. Körfez’in kapanması riskinin fiyatlara nasıl yansıyabileceğini oturduk değerlendirdik. Eşel taşınabilir sistemini uygulamasaydık, bugün prestijiyle örneğin Ankara’da mazotun litresi 83 lira 10 kuruş olacaktı. Petrol fiyatlarındaki bu yükselişle 83 lira 10 kuruş olacak olan mazot fiyatı, eşel taşınabilir sayesinde şu an 67 lira 10 kuruş. Akaryakıtta de bugün prestijiyle fiyat 62 lira 30 kuruş, halbuki biz bu eşel mobili devreye almasaydık 71 lira 11 kuruş olacaktı. Bunu niçin yaptık? Alışılmış ki vatandaşımıza yansımalarını sınırlamak istedik. Bunun süreksiz olduğuna inanıyoruz. Kalıcı olursa bu sürdürülebilir değil. Süreksiz olacağı varsayımıyla biz bu sistemi devreye aldık. Zira bunun bütçe tesiri çok büyük, bizim kıymetli bir gelir kalemimiz.”

“BÖLGENİN İSTİKRAR ADALARINDAN BİRİYİZ”

Şimşek, uyguladıkları programla enflasyonu kalıcı biçimde aşağı çekmeyi hedeflediklerini, enflasyonu ülkü olarak yüzde 20’nin altına düşürmeyi istediklerini bildirdi.

Savaşın kazananının olmayacağının altını çizen Şimşek, şunları kaydetti:

“Biz bölgemizde savaş istemiyoruz. Türkiye, bölgesinde şayet istikrar varsa, huzur varsa, barış varsa bölgesel olarak refaha yükselir. Hasebiyle yani şu anda yaşananlar bizi üzüyor. Bir an evvel de bu savaşın bitmesini ve bu bölgedeki kardeş ülkelerin fazla yıkımı olmadan bu krizi atlamalarını arzuluyoruz. Biz şu anda bölgenin istikrar adalarından biriyiz. Bölgemizde 20-30 yılda çok çatışma oldu lakin Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bu çatışmaların dışında kaldık. Şunu anlatmaya çalışıyorum. Tedarik zincirlerindeki kırılmalar her keresinde global firmalara diyor ki, sizin çeşitlendirmeye gitmeniz lazım. Çeşitlendirmeye gideceklerse bence en kıymetli ülkelerden biri Türkiye’dir. Türkiye hem istikrarlı hem büyük bir iktisat ve bu manada bence kıymetli bir alternatif olarak ön plana çıkıyor.”

Dünyada birçok jeopolitik gerginlik olduğunu aktaran Şimşek, Türkiye’nin savunma endüstrisinin çok güçlü olduğuna dikkati çekti.

“TÜRKİYE BÖLGESİNDE KIYMETLİ BİR AKTÖR”

Şimşek, bir ülkenin savunma sanayii güçlüyse, dışa bağımlılığı azsa ve savunma endüstrisinde değerli bir atılım gerçekleştirmişse caydırıcılığının da arttığını belirterek, Türkiye’nin bu niteliklerin tamamını taşıdığını vurguladı.

Savunma endüstrisinde başarılı olan ülkelerin tıpkı vakitte sivil teknolojilerde de başarılı olabileceğini tabir eden Şimşek, “Bugün şayet siz savunma endüstrisinde çok ileriyseniz, sıhhat teknolojilerinde, tarım teknolojilerinde, yenilenebilir güç teknolojilerinde, yani birçok alanda aslında bilhassa katma kıymeti yüksek endüstriye geçişi de sağlayabiliyorsunuz. Bence bu da değerli bir faktör. Savunma endüstrinin güçlü olması bakımından Türkiye bölgesinde kıymetli bir aktör.” dedi.